شهرسازان نوین (NGO)

ذهن باز یعنی چه؟ چگونه ذهن خود را باز کنیم؟

فاطمه مهراسبی

هوش و خلاقیت ذهن باز

ذهن باز ویژگی مثبتی در نظر گرفته می‌شود، اما آیا تاکنون به این فکر کرده‌اید که ذهن باز یعنی چه؟ احتمالا افرادی را دیده‌اید که تا حرفی برخلاف باورهایشان می‌شنوند، مقاومت می‌کنند، عصبانی می‌شوند و دنبال اثبات درستی عقیده‌شان هستند. شاید افرادی را هم دیده باشید که با شنیدن صحبتی خلاف باورهایشان، به آن گوش می‌دهند، با منطق تحلیلش می‌کنند و اگر آنچه شنیده‌اند درست باشد، آن را می‌پذیرند. تفاوت این ۲ گروه به باز و بسته‌بودن ذهن آنها برمی‌گردد. در این مقاله همین مسئله را بررسی می‌کنیم.

ذهن باز یعنی چه؟

باز بودن ذهن تعریف‌های مختلفی دارد و می‌توان این مفهوم را از جنبه‌های مختلف بررسی کرد. بیایید تعریف‌های مختلف این مفهوم را بررسی کنیم تا به نتیجه‌ برسیم که معنی باز بودن ذهن چیست.

باز بودن فکر در مقابل تعصب به کار می‌رود و مترادف پذیرش ایده‌ها و استدلال‌هایی است که با باور فرد تفاوت دارند.

از دیدگاه روان‌شناسی، ذهن باز به معنی آمادگی برای بررسی دیدگاه‌های دیگر درباره یک موضوع است.

فعال‌بودن، گشتن دنبال اطلاعات و پرسیدن سؤالاتی که باورها و الگوها و چارچوب‌های فکری همیشگی را به چالش می‌کشند تعریفی دیگر از ذهن باز است.

باز بودن ذهن مزیت‌های بسیاری در زندگی شخصی و کاری افراد دارد. این ویژگی به آنها کمک می‌کند بدون قضاوت مسائل مختلف را بررسی کنند و بدون جانب‌داری، تفکر انتقادی داشته باشند. باز بودن ذهن یعنی تفکر صفر و صدی نداشته باشید و ۵۰ را هم در نظر بگیرید. این خصلت به شما کمک می‌کند به‌راحتی از حاشیه امنتان خارج شوید و دنبال تجربیات جدید بروید و مسائل را با خلاقیت بیشتر حل کنید.

ذهن باز ذهنی است که در هر شرایطی آماده پذیرش مطالب تازه و یادگیری تجربه‌های جدید است و به طی‌کردن مسیری تکراری متعهد نمی‌ماند.

ویژگی‌های افرادی که ذهن باز دارند

با توجه به ویژگی‌های فرد و واکنشی که به ایده‌ها و حرف‌های جدید نشان می‌دهد، می‌توانید متوجه شوید ذهن باز دارد یا خیر. شناخت این ویژگی‌ها به خودتان هم کمک می‌کند که متوجه شوید ذهنتان باز است یا بسته. ویژگی‌های افرادی که تفکر آزاد دارند و متعصب نیستند، عبارت‌اند از:

مشتاق‌اند نظرات دیگران را بشنوند.

از اینکه ایده‌ها و باورهایشان را به چالش بکشند، ابایی ندارند.

وقتی اشتباه می‌کنند، عصبانی نمی‌شوند.

توانایی همدلی و درک دیگران را دارند.

به این فکر می‌کنند که دیگران چه نظری دارند و چه فکری می‌کنند.

به‌رغم تخصص و دانشی که دارند، متواضع هستند.

به آزادی بیان معتقدند و حتی عقاید مخالفشان را هم می‌پذیرند و آنها را بررسی می‌کنند.

آزمایشی برای تشخیص ذهن باز و بسته

موضوعی بحث‌برانگیز را انتخاب کنید. این موضوع می‌تواند هر چیزی باشد، از تغییرات اقلیمی و گرم‌شدن کره زمین گرفته تا محدودیت‌هایی که قوانین برای شهروندان ایجاد می‌کنند. مشخص کنید گرایش شما به این موضوع چیست و موافقید یا مخالف. نظرات‌تان را روی کاغذ بنویسید تا بعدا آنها را تغییر ندهید.

اکنون سراغ منابع گوناگون بروید و نظر افراد مختلف را بخوانید. حتی می‌توانید نظر دوستان و آشناهایتان را هم در این باره بپرسید. استدلال‌های مختلف درباره موضوع را بررسی کنید و در صورت نیاز آنها را بنویسید. ببینید با نظرات مختلف چطور برخورد می‌کنید؛ آیا می‌کوشید حرف خودتان را به کرسی بنشانید یا تلاش می‌کنید با استدلال‌های منطقی طرف مقابل را متقاعد کنید؟ شاید هم خودتان بعد از بررسی استدلال‌های دیگر متقاعد شده باشید که نظرشان درست‌ است. این تمرین ساده است، اما به زمان و حوصله نیاز دارد و در نهایت به‌خوبی نشان می‌دهد که فرد متعصب است یا ذهنی باز دارد.

تفاوت افرادی که ذهن باز دارند با افراد متعصب چیست؟

کسانی که با تعصب بر اعتقاداتشان پافشاری می‌کنند نقطه مقابل کسانی هستند که ذهنشان باز است. افراد متعصب فقط دیدگاه خودشان را در نظر می‌گیرند و به نظرات دیگران هیچ توجهی ندارند. اگر کسی با آنها مخالف باشد، تحقیرش می‌کنند و حتی ممکن است به او توهین کنند.

گاهی اوقات حتی افرادی که ذهن باز دارند هم در بعضی موضوعات متعصب می‌شوند. مثلا ممکن است فردی در محیط کار به‌شدت خلاق باشد و از ایده‌های مختلف استقبال کند، اما باورهای مذهبی متعصبانه‌ای داشته باشد و هیچ نظر مخالفی را نپذیرد.

نکته مهمی که باید بدانید این است که ذهن باز به این معنی نیست که فرد به چیزی اعتقاد ندارد و هرآنچه را می‌شنود می‌پذیرد. افرادی که ذهنشان باز است هم اعتقادهای خودشان را دارند، اما می‌توانند دیدگاه‌های مختلف را در نظر بگیرند و آنها را بدون تعصب بررسی کنند. آنها با افرادی که نظر مخالف دارند محترمانه برخورد می‌کنند و همدل هستند. این افراد حتی گاهی تلاش می‌کنند دیگران را با نظرات خودشان همراه کنند، چون با بررسی منطقی به این نتیجه رسیده‌اند که مخاطبشان اشتباه می‌گوید و بهتر است که نظر درست را بداند.

چه عواملی روی باز بودن ذهن تأثیر دارند؟

هیچ انسانی متعصب به دنیا نمی‌آید؛ کودکان به‌خاطر تربیت، تأثیر محیط و تجربیات زندگی به افرادی متعصب یا پذیرای نظرات تازه تبدیل می‌شوند. در ادامه، عواملی را نوشته‌ایم که روی باز بودن ذهن تأثیر دارند.

ویژگی‌های شخصیتی: بخشی از ویژگی‌های شخصیت افراد ذاتی و بخشی دیگر اکتسابی است.

دانش و تخصص: تحقیقات نشان می‌دهند افراد معمولا درباره حوزه تخصصی خودشان رفتار متعصبانه‌تری دارند. وقتی افراد تصور می‌کنند در حوزه‌ای بهتر از دیگران هستند، احتمال اینکه نظرات آنها را بشنوند و بپذیرند کاهش می‌یابد.

میزان پذیرش عدم قطعیت: افرادی که به‌راحتی با تردیدها کنار می‌آیند و می‌دانند هیچ‌چیز قطعی نیست،‌ راحت‌تر می‌توانند مسائل مختلف را بررسی کنند و بپذیرند. این افراد از ریسک‌پذیری ابایی ندارند و آماده پذیرش چالش‌های جدید هستند.

مزایای باز بودن فکر چیست؟

ذهن باز و خلاق

دید بازتر: افرادی با ذهن باز چیزهای تازه‌ای درباره جهان، زندگی و حتی خودشان یاد می‌گیرند و دیدگاه متفاوتی به دست می‌آورند.

اشتیاق برای تجربیات جدید: افرادی که ذهنشان باز است پذیرای چالش‌‌ها و تجربیات جدید هستند و از دل هر تجربه چیزی یاد می‌گیرند.

رشد فردی: چشم‌انداز متفاوت و اشتیاق برای تجربیات جدید، روزنه‌های بسیاری را در برابر افراد باز می‌کند و باعث رشد فردی آنها می‌شود.

ذهنیت قدرتمند: بازنگه‌داشتن ذهن در برابر تجربیات و ایده‌های تازه به افراد کمک می‌کند ذهنیتی قدرتمند و سرزنده داشته باشند که حتی در شرایط سخت هم مثبت باقی می‌ماند. ذهنیت قدرتمند آنها تجربیات جدیدی در زندگی‌شان رقم می‌زند.

افزایش احساس خوشبختی: افراد متعصب معمولا احساسات منفی دارند، اما افرادی که با ذهن باز به مسائل مختلف نگاه می‌کنند، به آینده و زندگی خوشبین هستند.

یادگیری مداوم: افراد متعصب ممکن است در یک سال حتی یک صفحه کتاب جدید هم درباره باورهایشان یا مسائل دیگر نخوانند. آنها یادگیری را ادامه نمی‌دهند، اما باز بودن ذهن انسان‌ها را به یادگیری مداوم وامی‌دارد. کسانی که ذهنشان باز است، کتاب‌ها و مطالب جدید می‌خوانند، با افراد مختلف حرف می‌زنند و از تجربیات آنها برای یادگیری بیشتر استفاده می‌کنند.

با ذهن باز حل‌کردن مسائل زندگی راحت‌تر می‌شود، زیرا هم دیدگاه خوشبینانه‌تری به خواهید داشت و هم در برابر آنها انعطاف بیشتری دارید.

چگونه ذهن خود را باز کنیم؟

خوشبختانه باز بودن ذهن مهارتی اکتسابی است و هرکسی با تکرار و تمرین می‌تواند ذهنش را باز کند، اما متأسفانه ذهن ما در برابر تغییر مقاوم است، بنابراین باز کردن ذهن متعصب به تکرار و تمرین و ممارست نیاز دارد. برای این کار لازم است آموزه‌های گذشته و آنچه را که فکر می‌کنید می‌دانید کنار بگذارید و مثل کودکی کنجکاو دنبال تجربیات و چالش‌های تازه بگردید. در ادامه، روش‌هایی را گفته‌ایم که به شما کمک می‌کنند ذهن بازتری داشته باشید.

با سوگیری‌های شناختی مقابله کنید و دیدگاهی بی‌طرفانه به مسائل داشته باشید. سوگیری‌ها به دلایل مختلفی مثل تأییدشدن از سوی دیگران، هم‌رنگ‌شدن با جماعت یا حتی دانش و تخصص ایجاد می‌شوند. در هر صورت باید بتوانید موضوعات مختلف را بی‌طرفانه بررسی کنید.

از گفتن «نمی‌دانم» نترسید. سؤال بپرسید و به کارهای همیشگی‌تان شک کنید و دنبال راه‌های جدید باشید.

اولین واکنشی که افراد با شنیدن نظر مخالف انجام می‌دهند مقابله و تلاش برای دفاع از عقیده خودشان است. برای تمرین باز کردن ذهن، این کار را انجام ندهید. در برابر افرادی که با شما مخالف هستند صبور باشید و به صحبت‌هایشان گوش کنید.

میزان پذیرش و باز بودن ذهن انسان‌ها در موضوعاتی که احساس می‌کنند در آن‌ متخصص هستند کم می‌شود. فروتنی ذهنی را تمرین کنید و و همیشه به یاد داشته باشید که شما دانای کل نیستید. با این کار پذیرای چیزهای تازه‌ای خواهید بود که می‌توانید یاد بگیرید.

تفکر خلاقانه را تمرین کنید. شاید لازم باشد به تفکرات کنونی خود شک کنید.

به خودتان اجازه اشتباه‌کردن بدهید.

کلام آخر

افرادی که ذهن باز دارند به‌جای جنگیدن برای اثبات اینکه حرف حق را می‌زنند، با منطق و تفکر پیش می‌روند. باز بودن ذهن مفهوم مثبتی است که خلاقیت، تفکر انتقادی، استدلال و تحلیل منطقی و فکرکردن به دور از تعصب را به شما آموزش می‌دهد.

نویسنده: فاطمه مهراسبی

📓ارزیابی شهر

▫️برای شهرها، بهبود شاخص قابلیت زندگی نسبت به لزوم توجه به سرمایه‌ی انسانی و توانایی افراد که از محرک‌های موفقیت در آینده هستند، درجه اهمیت کمتری دارد. مشخص‌شده است که توانایی و استعداد افراد می‌تواند جاذب سرمایه باشد همان‌طور که سرمایه، افراد با استعداد و ماهر را جذب می‌کند.

▪️شهرهای جهانی که مراکز سنتی اقتصاد هستند اگر نسبت به افزایش کیفیت زندگی، انسجام اجتماعی، صرفه‌ی اقتصادی و پایداری محیط اقدام نکنند، ممکن است در جذب و نگهداری سرمایه‌های انسانی دچار مشکل شوند.

▫️شاخص Cities in Motion مربوط به دانشکده‌ی IESE معتقد است که «این موضوع نباید فراموش شود که عوامل انسانی در توسعه و پیشرفت شهر امری اساسی است. هرگونه استراتژی و راهبردی بدون وجود یک اجتماع فعال و مشارکت‌کننده، هرچقدر هم که هوشمندانه و جامع باشد، بازهم محکوم به شکست است.»

▪️سرمایه‌گذاری بر روی فنّاوری و ایجاد اشتغال، محرک‌های مهمی در رشد پایداری هستند، اما تنها زمانی اثرگذار خواهند بود که توسط نیروی کاری قوی و ماهر حمایت شوند، نیروی کاری که بتواند توسعه را تحت کنترل خویش درآورد. ازآنجایی‌که جهان در حال تغییر جهت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان است، لذا انتظار می‌رود که سرمایه‌ی انسانی نقش اصلی‌تری در تعریف شهر آینده داشته باشد.

‍ 💢رشت فقیرترین شهر کشور در حوزه فضای سبز شهری

▫️شهر رشت به‌دلیل قرار گرفتن در استان گیلان همواره به عنوان یکی از سرسبزترین شهرهای کشور در اذهان تداعی می‌شود اما حقیقت این است که این شهر در حوزه فضای سبز شهری بسیار فقیر است.

▪️عدم کاشت درخت، سبزه و گل در معابر شهر رشت سبب شده است تا این شهر فضای سرسبز خود را از دست داده و به یک شهر مرده تبدیل شود که این امر با ذهنیت عموم مردم درباره یک شهر شمالی متفاوت است‌.

▫️عدم وجود درخت و فضای سبز در شهر رشت نه تنها سبب افزایش آلودگی‌ هوای شهر رشت می‌شود بلکه سبب دلسرد شدن گردشگران برای حضور در این شهر شده و صنعت توریسم را از رونق می اندازد‌.

▪️محصور شدن درختان در میان آسفالت‌ها، عدم رسیدگی کافی به معدود درختان موجود در حاشیه خیابان‌های رشت و عدم چمن‌کاری مناسب در باغچه‌های حاشیه خیابان از جمله مشکلاتی است که شهر رشت از آن رنج می‌برد.

منبع «تسنیم»

▫️▪️پدیده وندالیسم یا تخریب گرایی چیست؟

▪️امروزه وندالیسم خصوصاً برای کسانی که در شهرهای بزرگ و پرجمعیت زندگی می‌کنند واقعیتی تلخ و در عین حال گریزناپذیر است و تقریباً همه ما و تقریبا هر روز شاهد عوارض این معضل اجتماعی هستیم.

▫️بناهای تاریخی و اماکن مذهبی، مجسمه‌های نصب شده در میادین، پارک‌ها و اماکن عمومی، سینماها، آسانسورها، پارک‌ها و فضاهای سبز عمومی، چراغ‌های راهنمایی، صندلی‌های اتوبوس و مترو، کتاب‌های کتابخانه‌ها، تلفن‌های عمومی، صندوق‌های پست و ده‌ها موضوع مورد تخریب دیگر از جمله موضوعاتی هستند که در اثر وندالیسم متحمل خسارات و صدمات شده و مورد تخریب قرار می‌گیرند.

براساس تحقیقات انجام شده در جهان، اعمال وندالیستی به‌طور وسیع توسط جوانان انجام می‌شود بدون آنکه بدانند این عمل جرم است. آنها اعمال خود را نوعی شوخی می‌دانند. این واقعیت که اغلب در حین اعمال وندالیسم چیزی دزدیده نمی‌شود، این مفهوم را تقویت می‌کند که آنها شیطنت می‌کنند، اما بزهکار نیستند، بلکه تخریب اموال برای آنها تفریح و هیجان می‌آورد و در واقع اعتراضی به موقعیت مبهم آنها در ساختار اجتماعی است.

▪️رفتار وندال‌ها نه تنها سلامتی و امنیت جامعه را به مخاطره می‌اندازد، بلکه هزینه‌های مالی گزافی را به ساکنین شهرها تحمیل می‌کند. از این‌رو وندالیسم به‌عنوان نوعی بیماری خرابکاری در قرن حاضر با هدف تخریب آثار هنری، دشمنی با علم و صنعت و آثار تمدن شناخته شده است.

📃تاریخچه تبلیغات محیطی

▪️تبلیغات محیطی را بی شک قدیمی ترین روش تبلیغاتی باید دانست تبلیغات محیطی به عناصر فیزیکی قابل اجرا برای تبلیغات که در تیررس ببنندگان است اطلاق می شود. تابلوهای تبلیغاتی، بیلبوردها، فضاهای تبلیغاتی داخل مترو، بدنه اتوبوس ها و … گونه های مختلفی از تبلیغات محیطی بشمار می روند. یکی از مزیت های فوق العاده تبلیغات محیطی که باعث برتری آن با سایر رسانه های تبلیغاتی دیگر گردیده این است که مخاطب ناگزیر به دیدن تبلیغات محیطی بوده و چون نمی تواند چشم خود را از رنگ ها و طرح های اطراف خود بپوشاند. در تعریف محتوایی این رسانه میتوان اینگونه گفت : رسانه تبلیغات محیطی آگاهی و اطلاعات مخاطبان را نسبت به ورود یک محصول جدید به بازار یا ارائه یک خدمت جدید از سوی صاحبان خدمات برای مخاطبان آنان فراهم می آورد.

▫️پیشینه تبلیغات محیطی Outdoor advertising به تمدن های نخستین روی زمین بر میگردد. کشف سنگ نگاره هایی از مصر باستان بصورت چهاروجهی با نوک هرمی شکل که از آنها برای ترویج مذهب مصریان باستان مورد استفاده قرار می گرفته است از قدیمی ترین نوع تبلیغات محیطی به شمار می رود. این اسناد نشان دهنده آن است که بشر از زمان قدیم در پی اطلاع رسانی و ترویج فرهنگ و المان های خاص برای تاثیر گذاری در ذهن سایر افراد جامعه خود تلاش داشته است. شاید یکی دیگر از نمونه های بارز تبلیغات محیطی در زمان قدیم را بتوان در جنگ هایی که بین قبایل بوجود می آمد پیدا کرد جایی که گروهی از افرادی که در جنگ شرکت می کردند پرچم هایی بزرگ و قابل دید را با خود حمل می کردند. به همراه داشتن این پرچم ها برای افراد نوعی اطلاع رسانی بود.

‍ 🔸هنر خیابانی (street art)

هنر خیابانی به دسته ای از هنر اطلاق میشود که در مکان های عمومی اجرا میشن و در تضاد با ارزش های هنر سنتی قرار دارند.

عموما هنر خیابانی رو اکثر مردم را به عنوان گرافیتی میشناسن ولی گرافیتی فقط بخشی از هنر خیابانیه. هنر خیابانی اونقدر گسترده است که میتونه شامل انواع پوستر، برچسب زدن، استفاده از استنسیل(شابلون) برای طراحی، کندن گچ یا اندود دیوار برای طراحی اینستالیشن (چیدن احجام) و هزارو یک جور کار دیگر باشد

📒پدیده وندالیسم یا تخریب گرایی.!

〽️محققینی چون ویلکینسن (1995) و گلداستون (1998) وندالیسم را یک بیماری مدرن دانسته اند که به عنوان یک معضل اجتماعی تا نیم قرن پیش مطرح نبود و براساس گزارش‌های ارائه شده رفتار بزهکارانه و وندالیستی در برخی کشورها نظیر ایالات متحده، کانادا، آلمان غربی، روسیه، سوئد، انگلستان، هلند، فرانسه، آلمان و استرالیا، بسیار شایع است.

پژوهشگران معتقدند رفتارهای بزهکارانه نتیجه تعامل عوامل و شرایط متعدد و متفاوتی است و بررسی علل وندالیسم نیاز به بررسی عوامل مختلفی دارد که با یکدیگر به نحو پیچیده ای مرتبطند.

〽️به نظر می‌رسد تمدن ماشینی امروز که سبب تغییر زندگی ساده قدیمی و تبدیل آن به یک زندگی پرتجمل و پیچیده شده و نیز کمرنگ شدن روابط عاطفی و همدلی، تقابل سنت‌های کهنه با ارزش‌های نوین، شکست‌ها و عقده‌های روانی در تشدید احساسات درماندگی، سرخوردگی و ناامیدی موثر بوده و در نتیجه عصیان روزافزون انسان‌ها به خصوص نسل جوان را برانگیخته است. از این رو وندالیسم را می‌توان عکس العملی کینه توزانه به برخی از فشارها، ناملایمات و احساس ناامیدی و سرخوردگی دانست.

براساس یافته های پژوهشی اغلب وندال ها در گروه جنسی مذکر قرار دارند. به عبارت دیگر پسران بیش از دختران به وندالیسم که با نوعی خشونت همراه است روی می آورند. (کاوان ، 1971). طبق یک نظریه روان شناختی ، دختران بیش از پسران در سرکوب کردن خشم موفق اند. پسران اغلب خشم خود را با رفتار متقابل نشان می دهند. حال آنکه دختران غالباً آن را در درون خود نگهداشته و درون فکنی می نمایند. براساس تحقیقات انجام شده کودکان، نوجوانان و جوانان بین سنین 10 تا 25 سال بیش از دیگر گروه‌های سنی به وندالیسم روی می آورند. همچنین موارد وندالیسم در مناطق شهری به مراتب بیش از مناطق روستایی است.

〽️از طرف دیگر اکثر وندال‌ها مجرد و از نظر تحصیلی ناموفق اند. اغلب آنها با سرخوردگی‌ها، شکست‌ها و ناکامی‌های مختلف در زمینه‌های تحصیلی، حرفه‌ای، مالی و اجتماعی و خانوادگی مواجه بوده و دارای نوعی شخصیت پرخاشگر، بی ثبات، ضداجتماعی، ناآرام، انتقام جو و در عین حال مأیوس اند. آنان اغلب متعلق به خانواده‌های از هم پاشیده و دارای مناسبات و روابط خانوادگی نامطلوب هستند